Wniosek o urlop większości z nas kojarzy się z latem i wypoczynkiem. Warto jednak wiedzieć, kiedy i w jakich sytuacjach przysługują nam dni wolne, po to, by móc je w pełni wykorzystać i nie marnować czasu na zastanawianie się nad przepisami Kodeksu pracy. W niniejszym artykule klarownie wyjaśniamy wszelkie aspekty prawne i faktyczne. 

Wniosek o urlop, jak go napisać? Komu przysługuje?

Urlop jest przywilejem przysługującym każdej osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę. Jest to czas wolny od pracy przeznaczony dla pracownika. Zasady jego przyznawania reguluje Kodeks pracy. Nie można się go zrzec, natomiast pracodawca może go nie udzielić tylko w niewielu przypadkach. Istnieje kilka rodzajów urlopów i powinniśmy potrafić je rozróżnić.

Podstawowe informacje, które powinien zawierać wniosek o urlop to:

  • imię i nazwisko pracownika wraz z zajmowanym stanowiskiem
  • data i miejsce wykonywania pracy
  • dane firmy i opcjonalnie przełożonego
  • prośba o udzielenie urlopu wraz z podanym rodzajem urlopu
  • termin, w którym pracownik planuje skorzystać z urlopu
  • liczbę dni roboczych, podczas których pracownik będzie przebywał na urlopie
  • podpis pracownika

Wniosek o urlop macierzyński

Urlop macierzyński jest przeznaczony dla kobiet zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, które w okresie trwania zatrudnienia urodziły dziecko. Jego celem jest umożliwienie kobiecie odpoczynku po porodzie i właściwej opieki nad nowo narodzonym dzieckiem. Czas trwania takiego urlopu zależy od liczby dzieci, które pojawiły się na świecie podczas jednego porodu i wynosi:

  • 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  • 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

WAŻNE: Urlop tego rodzaju jest w pełni płatny przez ZUS i może zostać przekazany ojcu dziecka (tzw. urlop tacierzyński) po upłynięciu 14 tygodni, od momentu jego rozpoczęcia. Co istotne, przyszła matka może rozpocząć go jeszcze przed porodem, jednakże dopiero na 6 tygodni przed jego planowanym terminem, niewykorzystany przepada. 

Po upływie okresu trwania urlopu macierzyńskiego pracodawca ma obowiązek przywrócić pracownicę na stanowisko, które zajmowała przed ciążą. W przypadku gdy tak się nie stanie, pracownica ma prawo, do dochodzenia swoich praw przed sądem pracy.

Wniosek o urlop wychowawczy

Ma służyć opiece nad małym dzieckiem. Przysługuje pracownikowi, który posiada 6-miesięczny staż pracy. Jest bezpłatny. Można go wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 6 lat. Jest to jeden z najdłuższych okresów urlopowych przewidzianych w polskim prawie i można go wykorzystać w maksymalnie 5 częściach.

W czasie trwania tego urlopu pracownik nie może zostać zwolniony, wyłączając sytuację, w której zostanie wobec niego wszczęte postępowanie dyscyplinarne. Według prawa pracownik po powrocie z takiego urlopu, powinien zostać zatrudniony na tym samym, bądź równorzędnym stanowisku.

Przedsiębiorca również ma prawo do urlopu wychowawczego. Warunkiem jego uzyskania, jest opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne przez okres 6 miesięcy przed momentem pójścia na urlop.

W trakcie jego trwania składki są opłacane przez ZUS.

Wniosek o urlop ojcowski

Jak sama nazwa wskazuje, przysługuje ojcom, których dziecko nie ukończyło 24 miesiąca życia. Jest dość krótki, może trwać maksymalnie 14 dni kalendarzowych, w całości lub w dwóch transzach po 7 dni. Aby go uzyskać, należy złożyć odpowiedni wniosek urlopowy, w terminie 7 dni przed planowanym okresem nieobecności.  Mogą z niego skorzystać również ojcowie *adopcyjni i nie wpływa na urlop wychowawczy. W obu przypadkach jest w 100% płatny przez ZUS.

*Wtedy miesiące liczy się od momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu, jednakże nie dłużej, jak do ukończenia przez dziecko 7 lat w obu przypadkach (lub 10 przy odroczeniu obowiązku szkolnego).

Wymagane dokumenty:

  • Skrócony odpis aktu urodzenia lub prawomocne postanowienie sądu;
  • oświadczenie pracownika o możliwości skorzystania z urlopu (niewykorzystania go wcześniej).

Wniosek o urlop bezpłatny

Przysługuje każdemu pracownikowi i jest przerwą w wykonywaniu pracy na rzecz pracodawcy i nie ma określonego terminu. Pracodawca może, ale nie musi go udzielić. Pracodawca nie ma prawa do skierowania pracownika na urlop tego typu, w związku z czym, w tym przypadku inicjatywa powinna wyjść od pracownika. Podczas jego trwania pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, a za skorzystanie z tej możliwości nie może zostać zwolniony. Jeśli urlop jest dłuższy niż 3 miesiące pracodawca lub pracownik mogą wystąpić o odwołanie z takiego urlopu.

Można skorzystać z tego urlopu w celu świadczenia pracy na rzecz innego pracodawcy, wyłącznie za wiedzą i pisemną zgodą aktualnego pracodawcy.

Wniosek o urlop wypoczynkowy

Przysługuje każdemu pracownikowi. Jest wyliczany na podstawie stażu pracy i nauki danego pracownika, pracodawca ma obowiązek go udzielić, jednakże musi wyrazić na to zgodę.

Wymiar urlopu wynosi:
20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Do okresu zatrudnienia wlicza się również staż nauki, jednakże nie podlega on sumowaniu.  Jest to urlop płatny i w przypadku jego niewykorzystania w czasie trwania umowy, pracodawca jest zobowiązany do wypłacenia ekwiwalentu. Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, co najmniej jedna część urlopu w roku kalendarzowym, powinna wynosić 14 dni ciągiem.

  • Zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata;
  • Średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat;
  • Średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat;
  • Średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata;
  • Szkoły policealnej – 6 lat;
  • Szkoły wyższej – 8 lat.

Wniosek o urlop rodzicielski

Może z niego skorzystać zarówno ojciec, jak i matka dziecka w całości lub częściach (maksymalnie 4, nie krótszych niż 8 tygodni), bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, który został wykorzystany w całości. Czas trwania wynosi od 32 dni (1 dziecko*) do 34 dni (dwoje i więcej dzieci*). Istnieje możliwość wydzielenia 16 dni urlopu do późniejszego wykorzystania, jednakże tylko w okresie do końca roku kalendarzowego, kiedy dziecko kończy 6 lat.

*Urodzone podczas jednego porodu.

Wniosek o urlop okolicznościowy

Można z niego skorzystać w związku ze szczególnym wydarzeniem osobistym takim jak:

  • Ślub dziecka, zgon rodzeństwa pracownika, teścia, teściowej, dziadka, babci, innej osoby pozostającej na jego utrzymaniu lub pod jego opieką (1 dzień);
  • Ślub pracownika  lub narodziny jego dziecka, zgon i pogrzeb współmałżonka, dziecka, matki, ojca, ojczyma lub macochy (2 dni).

Wniosek o urlop na żądanie

Każdy pracownik posiadający prawa urlopowe ma możliwość skorzystania z 4 dni urlopu dostępnego na żądanie, osobiście, telefonicznie i mailowo. Może to zrobić w dowolnym momencie, nawet w dniu, w którym zaszła taka potrzeba.

WAŻNE: w tej sytuacji pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu, pod groźbą nawet 30 000 zł kary.  Jest on płatny i realizowany w ramach urlopu wypoczynkowego.

Urlop dla pracodawcy?

Pracodawcy nie przysługuje urlop, ponieważ stanowi on w rozumieniu przepisów przywilej pracownika. Przedsiębiorca ma prawo do złożenia podania o zasiłek ZUS (w zależności od potrzeb macierzyński, tacierzyński, ojcowski, rodzicielski) w terminie 14 dni od daty porodu. Można wnioskować o całość lub o jego część. Do uzyskania takiego urlopu (w formie zasiłku) potrzeba załączyć zaświadczenie płatnika składek ZUS (Z-3b). W takiej sytuacji wynagrodzenie wypłacane przez ZUS jest równe 80% pensji.

Coroczny urlop dwudniowy związany z wychowywaniem dziecka

Wraz z posiadaniem co najmniej jednego dziecka, rodzicom w ciągu roku wspólnie przysługują 2 dni urlopu, które mogą wykorzystać w dowolnym momencie i zakresie. Decyduje się o tym przy pierwszym wniosku tego typu w ciągu roku, mając do wyboru dwa pełne dni, lub 16 godzin do dowolnego wykorzystania.

ZOBACZ TAKŻE:

Ekwiwalent za urlop 2018: ile wynosi, jak go obliczyć?

6 dni urlopu więcej dla niepalących

Urlopy w długie weekendy? To ich KONIEC

 

 

 

Zobacz również