Dlaczego samolot lata? Proste wyjaśnienie

Dlaczego samolot lata? Proste wyjaśnienie Źródło: Fot. Pixabay.com/Holger Detje

Dlaczego samolot lata? Ludzkość od zarania dziejów usilnie próbowała wznieść się ponad ziemię. Dziś komunikacja lotnicza uchodzi za standard, bez którego trudno wyobrazić sobie wyprawę na drugi kraniec globu. Zachwyceni lotem nie zdajemy sobie sprawy, dzięki jakim mechanizmom udało się ludzkości bezpiecznie wznieść ponad ziemię.

Dlaczego samolot lata? Pytanie z pozoru zarezerwowane dla dwu- lub trzylatka wymaga bardziej skomplikowanej odpowiedzi niż nam się wydaje. Czynników, które wpływają na prędkość maszyny, jej start i lądowanie, czy budowę jest cała masa. Przytoczmy jedynie te najważniejsze.

Dlaczego samolot lata tak wysoko

Ponad 10 kilometrów to wysokość na której z powodzeniem latają dziś największe samoloty. Zachowany jest tutaj kompromis - na tej wysokości powietrze jest rzadsze, przez co stawia mniejszy opór maszynie, ale nie na tyle by siła nośna "wygrała" z grawitacją. Dzięki temu samoloty osiągają na tym pułapie prędkości 250 metrów na sekundę. 

Dlaczego samolot lata?

Samolot unosi się dzięki wytwarzaniu przez maszynę tzw. siły nośnej, która - w najprostszym z możliwych tłumaczeń - jest większa niż siła grawitacji (przyciągania). Kluczowym czynnikiem jest w tej sprawie nachylenie skrzydeł w stosunku do mas powietrza. W ten sposób, że nacierające powietrze w wyniku działania skrzydła samolotu na powietrze zmienia swój pęd w kierunku prostopadłym do tego ruchu. W tym właśnie nieoceniona zasługa konstruktorów, którzy odpowiadają za znalezienie odpowiedniego kąta natarcia skrzydła na powietrze. Cel? Zwiększenie siły nośnej i zmniejszenie oporu powietrza.

Jak działa samolot odrzutowy

Pierwsze samoloty odrzutowe powstały w dobie II wojny światowej, zaskakując cały świat. Dzięki silnikom odrzutowym samoloty uzyskują o wiele większe prędkości, przekraczające prędkość dźwięku (1228 km/godz.). Dzięki działaniu siły "odrzutu" piloci mogą równoważyć siłę grawitacji (przy przelocie), używać jej przy kontrolowanym opadaniu przy lądowaniu, lub starcie (esencja wykorzystania w samolotach).

Budowa skrzydła samolotu

Skrzydło opowiada za tworzenie siły nośnej. W przekroju ma kształt profilu lotniczego. W jego skład wchodzą lotki i urządzenia zwiększające siłę nośną, np. (sloty, klapy). Dzielimy je na podparte (zwane zastrzałowymi), czy wolnonośne (pozbawione wzmocnień zewnętrznych).

Jak samolot startuje

Aby samolot wystartował musi sprawdzić się zwrócona do góry siła nośna, która "przezwycięży" grawitację. Wskazana siła nośna powstaje dzięki ruchowi powietrza wokół skrzydła samolotu z odpowiednim profilem. Chodzi o nachylenie pod właściwym kątem natarcia względem kierunku lotu.

Jak działają klapy w samolocie

Rola klap w skrzydłach samolotów jest nieoceniona przy zwiększaniu powierzchni nośnej maszyny (nawet o 50-80 proc.), ale i opór skrzydła. Wykorzystuje się, do lotów z niższą prędkością, również by skrócić start i zmniejszyć prędkość podejścia do lądowania.

Następny artykuł