UDOSTĘPNIJ

Przeglądając internet i czytając artykuły dziennikarzy dysponujących znikomą wiedzą dotyczącą ustawodawstwa, łatwo wyrobić sobie opinię, która nie ma nic wspólnego z rzeczywistością. Panuje totalna dezinformacja w tym temacie, a wśród eurosceptycznych i eurooptymistycznych środowisk powstają legendy niepoparte żadnymi danymi.

Niezaprzeczalnym faktem jest to, iż państwa członkowskie Unii Europejskiej na mocy własnych decyzji, w uznaniu reguł, jakie rządzą społecznością międzynarodową ? ograniczają swoje prawa suwerenne. Unia to organizacja służebna wobec tych krajów i ich obywateli. Jako podstawa prawna takiego ograniczenia posłuży nam artykuł 90 ust 1. polskiej konstytucji, na bazie którego Polska może przekazać organizacji międzynarodowej  kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach. Umową taką był Traktat Akcesyjny podpisany przez nasz kraj w Atenach 16 kwietnia 2003, na ratyfikację którego naród wyraził zgodę w referendum ogólnokrajowym.

Konstytucja (w całości) jest nadrzędna w stosunku do całego porządku prawnego, jaki ukształtował się po akcesji Polski do Unii Europejskiej. Nadrzędność przejawia się w następujący sposób:

 

  • proces integracji europejskiej polegający na przekazywaniu kompetencji ma bezpośrednią legitymację w konstytucji RP. Jego ważność i skuteczność zależy od spełnienia wymagań dotyczących ?procedury integracyjnej?, w tym ? procedury ?przekazywania kompetencji?, które są zdefiniowane w Konstytucji RP.

 

  • istnieje mechanizm kontroli Traktatu Akcesyjnego (oraz aktów stanowiących jego składniki) co do zgodności z Konstytucją RP (jest on określony właśnie w ustawie zasadniczej)

 

  • przepisy Konstytucji RP ? jako aktu nadrzędnego i stanowiącego wyraz suwerennej woli narodu ? nie mogą utracić mocy obowiązującej bądź ulec zmianie przez sam fakt powstania nieusuwalnej sprzeczności między określonymi przepisami a Konstytucją RP. To ustrojodawca konstytucyjny jest suwerenny. Zachowuje zawsze prawo do samodzielnego decydowania o sposobie rozwiązania tej sprzeczności, w tym o celowości lub niecelowości zmiany Konstytucji RP. Tego rodzaju kolizja nie może być rozwiązana w polskim systemie prawnym przez uznanie nadrzędności normy unijnej w relacji do normy konstytucyjnej.

 

Jakie jest miejsce prawa Unii Europejskiej w systemie prawa powszechnie obowiązującego?

Prawo unijne dzieli się na pierwotne (tj. traktaty) oraz pochodne (rozporządzenia, dyrektywy, opinie itp.). Miejsce prawa pierwotnego w systemie wynika z art. 91 ust 1 i 2 Konstytucji RP. Traktat po ratyfikacji i ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw staje się częścią krajowego porządku prawnego i powinien być bezpośrednio stosowany. Jeśli umowa była ratyfikowana w trybie tzw. dużej ratyfikacji (Prezydent ratyfikuje umowę dopiero po uzyskaniu zgody parlamentu, wyrażonej w ustawie), to ma pierwszeństwo zarówno przed ustawą, jak i przed pozostałymi aktami prawa wewnętrznego.

Miejsce przepisów prawa wtórnego okresla natomiast art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, iż jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Polskę umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. O ile rozporządzenia są aktem prawnym bezpośrednio działającym w krajowym porządku prawnym, o tyle dyrektywy unijne wymagają wykonania przez władze danego kraju członkowskiego, czyli tak zwanej implementacji.

Przepisy prawa Unii Europejskiej, zarówno pierwotnego jak i wtórnego, mają co do zasady moc prawną równą przepisom ustawowym. W przypadku kolizji z przepisami ustaw, pierwszeństwo mają przepisy unijne. To samo tyczy się kolizji z aktami podustawowymi.

Źródło: praca sędziego Trybunału Konstytucyjnego Mirosława Granata, Prawo Konstytucyjne w pytaniach i odpowiedziach

Wspomóż pracę Pikio.pl
Jesteśmy jedynym dużym portalem informacyjnym, który NIGDY nie pobierał publicznych pieniędzy.
Dziękujemy!
Wesprzyj nas

Zobacz również